Staða sögunnar í framhaldsskólum

Útdráttur

Viðfangsefni greinarinnar er staða sögukennslu í íslenskum framhaldsskólum og hvernig hún hefur breyst í kjölfar styttingar á námi til stúdentsprófs. Þó nokkur reynsla er komin á framkvæmdina en fáar rannsóknir hafa verið gerðar á áhrifum styttingarinnar á námsframboð, kennara og nemendur.

Rannsóknin sem sagt er frá er tvískipt. Fyrst er yfirlit um núverandi framboð í íslenskum framhaldsskólum á skylduáföngum í sögu. Tilgangur þess er að fá tilfinningu fyrir stöðu sögunnar sem skyldufags í framhaldsskólum. Skólar skiptast í tvo hópa, annars vegar þá sem hafa sögu sem skyldufag á öllum brautum og hins vegar þá sem geta útskrifað nemendur án þess að þeir hafi tekið nokkra sögu. Til að varpa frekara ljósi á niðurstöðurnar voru tekin viðtöl við fjóra sögukennara í fjórum íslenskum framhaldsskólum. Þau voru síðan greind með eigindlegum aðferðum.

Helstu niðurstöður eru að staða sögunnar hefur veikst verulega í kjölfar styttingar á námi til stúdentsprófs. Viðhorf viðmælenda til styttingar eru frekar neikvæð og vilja þrír af fjórum stíga skref til baka. Í um þriðjungi framhaldsskóla er saga ekki skyldugrein á öllum brautum og framboð á söguáföngum er mjög mismunandi. Viðtölin gefa ákveðnar vísbendingar um hvers vegna þessi munur er á milli skóla. Skólastjórnendur og skólahefð virðast skipta miklu máli og ýmislegt bendir til þess að sagan sé víða orðin valfag sem meðal annars tengist sérhæfingu brauta.