„...mér má finnast öðruvísi...“ Hugleikur – samræður til náms í leikskóla

Höfundar

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.24270/serritnetla.2019.37

Lykilorð:

leikskóli, samræður, heimspeki með börnum, barnabækur

Útdráttur

Í þessari grein er fjallað um starfsþróunarverkefnið Hugleik – samræður til náms í leikskóla. Um er að ræða verkefni sem unnið var í samstarfi leikskólans Lundarsels á Akureyri, Miðstöðvar skólaþróunar og kennaradeildar Háskólans á Akureyri. Megintilgangur verkefnisins var að starfsfólk leikskólans lærði um samræður og efldi leikni sína til að nota samræðuaðferðir með börnum í daglegu skólastarfi með það að markmiði að efla með börnum hæfni til að draga ályktanir, taka afstöðu og efla rökhugsun. Margvíslegar rannsóknir hafa farið fram á samræðum sem sýna að þær hvetja börn til að ígrunda og skerpa vitund þeirra um eigin hugsunaraðferðir. Samræðuaðferðir fela t.d. í sér að spyrja spurninga sem hvetja til ígrundunar í þeim tilgangi að efla með börnum gagnrýna hugsun og hæfni til að ræða saman. Verkefnið fellur vel að hæfniáherslum Aðalnámskrár leikskóla (2011) eins og þær birtast í almennum hluta þar sem lögð er áhersla á að skólar efli með börnum og ungu fólki hæfni til að afla gagna og upplýsinga og beita gagnrýninni hugsun við mótun og miðlun hugmynda á skapandi hátt. Í Aðalnámskrá leikskóla (2011) er m.a. lögð áhersla á að í leikskóla sé skapaður vettvangur þar sem allir taki virkan þátt í samræðum um almenn málefni, hlusti hver á annan, skiptist á skoðunum og taki þátt í heimspekilegum samræðum. Starfsþróunarverkefnið náði yfir tveggja ára tímabil og voru alls haldnar 8 samræðusmiðjur, auk þess sem starfsfólk leikskólans skráði niður valdar samræðustundir og tók þátt í rýnihópaviðtölum. Sagt verður frá hugmyndafræðilegum grunni verkefnisins, umfangi, inntaki, aðferðum og verkfærum. Auk þess verður greint frá niðurstöðum skráninga og rýnihópaviðtala. Niðurstöður gefa starfsfólki leikskóla tilefni til að ígrunda og endurskoða starfshætti með það að markmiði að efla samræður með börnum í skólastarfinu.

Um höfund (biographies)

Jórunn Elídóttir

Jórunn Elídóttir (je@unak.is) er dósent við kennaradeild hug- og félagsvísindasviðs Háskólans á Akureyri. Hún er leikskólakennari, lærði sérkennslufræði í Noregi (1983–1988) og lauk doktorsprófi í sérkennslufræðum frá Worcester University 2002. Hún var á árum áður leikskólasérkennari, sérkennari og sérkennsluráðgjafi í grunnskólum. Helstu rannsóknarsvið hennar eru málefni er varða ættleidd börn, sérkennslufræði, skóla án aðgreiningar og leikskólafræði. Hún hefur verið í verkefnastjórn þróunar- og rannsóknarverkefnisins Hugleikur – samræður til náms frá því 2014, í samstarfi kennaradeildar Háskólans á Akureyri, Miðstöðvar skólaþróunar við Háskólann á Akureyri og valinna leik-, grunn- og framhaldsskóla á Akureyri og nágrenni.

Sólveig Zophoníasdóttir

Sólveig Zophoníasdóttir (sz@unak.is) er sérfræðingur við Miðstöð skólaþróunar og aðjúnkt við kennaradeild hug- og félagsvísindasviðs Háskólans á Akureyri. Hún lauk grunnskólakennaraprófi með áherslu á myndmennt frá kennaradeild Háskólans á Akureyri, framhaldsnámsdiplómu í tölvuog upplýsingatækni frá Kennaraháskóla Íslands og meistaraprófi í menntunarfræðum frá Háskóla Íslands (2011). Hún stundar nú doktorsnám í menntavísindum við Háskóla Íslands. Sólveig hefur verið verkefnastjóri í starfsþróunarverkefninu Hugleikur – samræður til náms frá árinu 2014, í samstarfi kennaradeildar Háskólans á Akureyri, Miðstöðvar skólaþróunar við Háskólann á Akureyri og valinna leik-, grunn- og framhaldsskóla á Akureyri og nágrenni.

Niðurhal

Útgefið

2020-02-11