„Þegar maður finnur að krökkunum líður vel og eru kátir í skólanum, þá er takmarkinu náð“ - Um hlutverk, ábyrgð og skyldur umsjónarkennara

Höfundar

  • Erla Sif Markúsdóttir
  • Lilja M. Jónsdóttir

Lykilorð:

Umsjónarkennari, hlutverk umsjónarkennara, vellíðan nemenda, bekkjarandi, bekkjarstjórnun, foreldrasamskipti

Útdráttur

Þessi rannsókn fjallar um hlutverk, ábyrgð og skyldur umsjónarkennara í grunnskólum á Íslandi. Rannsóknin er eigindleg viðtalsrannsókn og var megintilgangurinn að kynnast viðhorfum þeirra til starfs síns. Kannaðar voru hugmyndir þeirra um hlutverk sitt, ábyrgð og skyldur og hvað þeim þótti erfitt og ánægjulegt í starfi. Tekin voru hálfopin viðtöl við sex kennara í jafnmörgum skólum og úr ólíkum sveitarfélögum, þ.e. úr borg, dreifbýli og þorpi. Þátttakendur voru fimm konur og einn karl á aldrinum 29–53 ára, með allt að 27 ára kennslureynslu. Niðurstöður rannsóknarinnar gefa til kynna að umhyggjuþátturinn skipti þessa kennara mestu máli, ásamt því að skapa andrúmsloft í skólastofunni þar sem nemendum líður vel. Þeir telja gott foreldrasamstarf mjög mikilvægt, sem og að halda vel utan um allt nám nemenda. Þá leggja þeir áherslu á að reyna að koma til móts við mismunandi áhuga og getu nemenda sinna. Erfiðast þykir þeim að þurfa að takast á við ýmis barnaverndarmál, s.s. vegna vanrækslu og erfiðra heimilisaðstæðna nemenda. Af niðurstöðum má sjá að á síðustu árum hefur starf umsjónarkennara breyst umtalsvert og segjast þeir hafa almennt fleiri hlutverkum að gegna en áður tíðkaðist. Telja þeir ríka þörf á að endurskoða starf umsjónarkennarans, m.a. að minnka þurfi kennsluskyldu þeirra svo þeir geti betur sinnt þessu mikilvæga hlutverki.

Um höfund (biographies)

Erla Sif Markúsdóttir

Erla Sif Markúsdóttir (erlasif@olfus.is) er grunnskólakennari við Grunnskóla Þorlákshafnar. Hún lauk B.Ed. prófi frá Kennaradeild Menntavísindasviðs Háskóla Íslands árið 2012 og M.Ed. prófi í kennslu ungra barna í grunnskóla í júní 2014 frá sama sviði. Rannsóknaáhugi hennar beinist fyrst og fremst að starfi umsjónarkennarans, kennsluaðferðum og bekkjarstjórnun.

Lilja M. Jónsdóttir

Lilja M. Jónsdóttir (liljamj@hi.is) er lektor við Kennaradeild Menntavísindasviðs Háskóla Íslands. Hún lauk kennaraprófi frá Kennaraháskóla Íslands 1978, meistaraprófi í heildstæðu skólastarfi frá Ontario Institute for Studies in Education, University of Toronto árið 1995 og doktorsprófi frá Kennaradeild Háskóla Íslands 2013. Hún var áður grunnskólakennari og æfingakennari í 25 ár við Æfingaskóla Kennaraháskóla Íslands (síðar Háteigsskóla). Hún hefur unnið að námsefnisgerð og gerð kennsluleiðbeininga og samið handbækur fyrir kennara og kennarnema. Rannsóknasvið hennar snúast um reynslu byrjenda í kennslu, almenna kennslufræði, skólaþróun og lýðræði í skólastarfi.

Niðurhal

Tölublað

Kafli

Ritrýndar greinar